Kỳ World Cup 2026 được tổ chức tại Mỹ, Canada và Mexico sẽ không giống bất kỳ giải đấu nào trước đây. Với sự tham gia của 48 đội bóng đến từ 6 liên đoàn châu lục, đây sẽ là ngày hội bóng đá lớn nhất kể từ khi giải đấu ra đời vào năm 1930.
Thể thức 48 đội vận hành như thế nào?
Thay vì 32 đội chia thành 8 bảng như trước, World Cup 2026 sẽ có 12 bảng đấu, mỗi bảng gồm 4 đội. Cấu trúc vòng loại trực tiếp cũng thay đổi đáng kể:
- Vòng bảng: Hai đội đứng đầu mỗi bảng và 8 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền đi tiếp.
- Vòng Knockout: Bổ sung thêm vòng 32 đội (Round of 32) trước khi tiến vào vòng 16 đội, tứ kết, bán kết và chung kết.
- Số trận đấu: Tổng số trận tăng vọt từ 64 lên 104 trận. Đội vào đến chung kết sẽ phải thi đấu 8 trận thay vì 7 trận như trước.
“Sự tiến hóa tự nhiên” của bóng đá toàn cầu
Ông Arsene Wenger, Giám đốc Phát triển Bóng đá Toàn cầu của FIFA, cho rằng việc mở rộng quy mô là bước đi tất yếu để biến bóng đá thành môn thể thao “thực sự toàn cầu”.
Việc tăng số đội không chỉ mang lại cơ hội cho gần 1/4 số thành viên của FIFA mà còn giúp tăng doanh thu khổng lồ. FIFA dự kiến thu về khoảng 11 tỷ USD trong năm nay, số tiền này sẽ được tái đầu tư vào các dự án bóng đá, học viện và sân vận động tại 211 quốc gia thành viên.
Cơ hội vàng cho những “chàng David”
Thể thức mới đã mở cánh cửa World Cup cho những quốc gia chưa từng mơ tới việc góp mặt. Năm nay, Bắc Mỹ sẽ chào đón 4 tân binh:
- Curacao: Quốc gia nhỏ nhất từng vượt qua vòng loại World Cup.
- Cape Verde: Những “chú cá mập xanh” đến từ châu Phi.
- Jordan và Uzbekistan: Hai đại diện mới đầy hứa hẹn của châu Á.
Thực tế từ World Cup nữ 2023 cho thấy, các đội bóng nhỏ (minnows) hoàn toàn có thể tạo nên địa chấn khi Jamaica, Nam Phi hay Morocco đều đã lọt vào vòng knockout, loại bỏ những “ông lớn” như Đức hay Brazil.
Những mặt trái đáng lo ngại
Tuy nhiên, sự mở rộng này cũng đi kèm với không ít hoài nghi về chất lượng chuyên môn:
Nguy cơ các trận đấu một chiều: Việc có quá nhiều đội yếu có thể dẫn đến những trận thắng chênh lệch (ví dụ như Iran gặp New Zealand hay Đức đối đầu Curacao), làm giảm đi sự kịch tính vốn có của vòng bảng.
- Chiến thuật “cầu hòa”: Một đội bóng có thể hòa cả 3 trận vòng bảng và vẫn có khả năng đi tiếp, điều này có thể dẫn đến lối chơi thực dụng, thiếu cống hiến.
- Áp lực lên cầu thủ: Các siêu sao sẽ phải thi đấu với mật độ dày đặc sau một mùa giải châu Âu khốc liệt. Khoảng thời gian từ trận chung kết World Cup đến khi các giải VĐQG (như Ngoại hạng Anh) khởi tranh chỉ vỏn vẹn 34 ngày, khiến nguy cơ chấn thương và kiệt sức tăng cao.
World Cup 2026 là một cuộc thử nghiệm táo bạo của FIFA. Dù còn nhiều tranh cãi về việc “loãng” chất lượng chuyên môn hay áp lực lên cầu thủ, không thể phủ nhận rằng thể thức 48 đội đang mang lại luồng sinh khí mới và hy vọng cho hàng triệu người hâm mộ tại các quốc gia nhỏ bé.